|
Leon Mielimąka
Muzyk, wiolonczelista. Od 1948 roku do 1994 roku członek Wielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji (obecnie NOSPR) w Katowicach. Solista kwartetu im. K. Szymanowskiego w Katowicach.
Wybitny pedagog, wychowawca kilku pokoleń rybnickich i śląskich muzyków. Od 1952 roku do chwili obecnej uczy w Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Rybniku (klasa wiolonczeli). W latach 1981-1982 dyrektor PSM.
Urodził się 14 listopada 1927 roku w Czernicy (powiat rybnicki).
Miłość do muzyki w dużej mierze wyniesiona została z domu rodzinnego. Pierwszym nauczycielem, jakiego spotkał na swojej życiowej drodze był ojciec - skrzypek grający w miejscowej orkiestrze. Od najmłodszych lat wielkim marzeniem Leona Mielimąki była gra na skrzypcach. Zaczęło się ono realizować w momencie, kiedy otrzymał swój pierwszy w życiu (samodzielnie przez ojca wykonany) instrument. Szybko rozwijający się talent sprawił, że wkrótce amatorskie skrzypce zastąpiłe "prawdziwe", natomiast wiedza i umiejętności ojca okazywały się już niewystarczające do dalszego rozwoju. Zapadła więc decyzja o podjęciu nauki w konserwatorium muzycznym w Katowicach (1942 r.). Tam zetknął się z wielkim człowiekiem, muzykiem i pedagogiem, który wywarł ogromny wpływ na kształtowanie się osobowości muzycznej: profesorem Helmutem Auerem, absolwentem Akademii Muzycznej w Berlinie, uczniem Hugo Beckera. Jego indywidualne podejście do każdego ucznia, umiejętności muzyczne, a przede wszystkim ogromna miłość do tej formy sztuki nadawały studiom szczególny wymiar i odcisnęły swoje pozytywne piętno na całej muzycznej oraz pedagogicznej biografii Leona Mielimąki.
W 1946 roku rozpoczął naukę w raciborskim gimnazjum i liceum, wkrótce jednak została ona przerwana, ponieważ pojawiła się propozycja pracy w katowickiej orkiestrze WOSPR, prowadzonej w tym czasie przez światowej sławy dyrygenta Grzegorza Fitelberga. Oczywiście takiej propozycji nie można było odrzucić. W 1948 roku Leon Mielimąka opuszcza więc rodzinną Czernicę i przenosi się do Katowic, rozpoczynając tym samym swoją wspaniałą muzyczną karierę, a jednocześnie życiową przygodę, która trwa nieprzerwanie do chwili obecnej (blisko sześćdziesiąt lat!). Znaczny wpływ na ówczesną decyzję miał jego późniejszy wieloletni przyjaciel, Michał Karwot (wywodzący się z ziemi Rybnicko-Wodzisławskiej altowiolista, koncertmistrz w grupie altówek wchodzącej w skład WOSPR).
Już mieszkając w Katowicach ukończył szkołę średnią (liceum muzyczne), po której przyszedł czas na studia w Akademii Muzycznej (koncert dyplomowy w 1954 roku).
Duży wpływ na kształtowanie się osobowości muzycznej miało spotkanie i wieloletnia znajomość z innym wielkim pasjonatem muzyki, Antonim Szafrankiem oraz profesorem Józefem Drohomireckim, pedagogiem Akademii Muzycznej w Katowicach.
SZKOŁA MUZYCZNA
Przez pewien czas (od 1949 do 1951 roku) Leon Mielimąka pracował w szkole muzycznej w Bytomiu. Kiedy jednak bracia Karol i Antonii Szafrankowie reaktywowali założoną przez siebie w okresie międzywojennym rybnicką szkołę muzyczną, pojawiła się z ich strony propozycja współpracy przy tworzeniu planowanej klasy wiolonczeli. Początkowo były to pojedyncze lekcje, a od 1951 roku już pełny etat nauczycielski. Leon Mielimąka przeprowadził się więc do Rybnika i z miastem tym oraz ze szkołą muzyczną związał swoje dalsze życie (mimo licznych propozycji pracy, jakie nadchodziły co pewien czas z ośrodków muzycznych wielu europejskich miast, usiłujących "przyciągnąć" do siebie znakomitego wiolonczelistę).
Od 1981 roku Leon Mielimąka kieruje w PSM Sekcją Instrumentów Smyczkowych i Szarpanych.
Przez blisko sześćdziesiąt lat swojej działalności dydaktycznej Leon Mielimąka wykształcił setki uczniów. Część z ich obecnie gra w znanych orkiestrach symfonicznych i kameralnych (nie tylko w Polsce), inni z kolei sami uczą w szkołach muzycznych, przekazując następnym pokoleniom wiedzę, umiejętności oraz miłość do muzyki, jakiej doświadczyli u swego mistrza.
W gronie uczniów Leona Mielimąki wymienić można:
- Jerzy Klocek - solista, koncertmistrz "Symfonia Varsovia", jeden z pierwszych uczniów Leona Mielimąki w reaktywowanej po wojnie szkole muzycznej w Rybniku
- Arkadiusz Tesarczyk - I miejsce na Ogólnopolskim Przesłuchaniu Wiolonczel i Kontrabasów w Elblągu (1982 r.); stypendysta Uniwersytetu w Baltimore (USA); obecnie wiolonczelista w Orkiestrze Symfonicznej w Minneapolis (USA)
- Anna Tyka - III miejsce na Ogólnopolskim Przesłuchaniu Wiolonczel i Kontrabasów w Elblągu (1992 r.); I miejsce na Międzynarodowym Konkursie Wiolonczelowym w Warszawie (1997 r.); koncertmistrz w orkiestrze symfonicznej szwajcarskiego St. Gallen.
- Mirosław Makowski - I miejsce na Konkursie Muzyki Polskiej w Chorzowie; obecnie gra w orkiestrze symfonicznej w Portugalii
- Antoni Smołka - członek NOSPR i dyrektor Filharmonii Rybnickiej im. Braci Szfranków
- Anna Kuczok - III miejsce na II Śląskim Turnieju Młodych Wiolonczelistów w Chorzowie (1993 r.)
- Wojciech Mielimąka (wnuk Leona Mielimąki) - wyróżnienie na Ogólnopolskim Konkursie im. Janiny Garści (1994 r. i 1996 r.); wyróżnienie na Ogólnopolski Konkursie Wiolonczelowym we Wrocławiu (1996 r.); I miejsce i tytuł "Laureata" Międzynarodowego Konkursu im. Prohaski w Koszycach na Słowacji (2000 r.); II miejsce na Młodzieżowym Konkursie Wiolonczelowym im. K. Wiłkomirskiego w Poznaniu (2000 r.); III miejsce na Ogólnopolskim Przesłuchaniu Wiolonczel i Kontrabasów w Elblągu (2002 r.), obecnie student Akademii Muzycznej w Warszawie
- Joanna Urbańska - III miejsce na Międzynarodowym Konkursie im. Prohaski w Koszycach na Słowacji(2002 r.), obecnie studentka Akademii Muzycznej w Katowicach
- Karolina Orzelska - III miejsce na Międzynarodowym Konkursie im. Prohaski w Koszycach na Słowacji(2004 r.), IV miejsce na Ogólnopolskim Przesłuchaniu Wiolonczel i Kontrabasów w Łodzi(2004 r.), obecnie studentka Akademii Muzycznej w Warszawie
- Joanna Szulc - pedagog PSM w Raciborzu
- Aleksandra Stopa - pedagog w PSM w Żorach
- Bernadeta Orlik - pedagog w PSM w Wodzisławiu
- Marianna Stolarczyk-Lubińska - pedagog w PSM w Jastrzębiu
- Józef Szindler - pedagog i muzyk pracujący obecnie w Karlsrue (Niemcy)
- Halina Romańska - pedagog Musicshule w Mannheim (Niemcy)
- Ewa Furgoł - członek orkiestry symfonicznej w Holandii
- Jacek Gwizdoń - koncertmistrz orkiestry kameralnej w Katowicach
- Ireneusz Wypych - członek Orkiestry Symfonicznej w Sarajewie
- Anna Kloc - stypendystka Uniwersytetu Danton (USA)
- Joanna Habowska - członek Orkiestry Symfonicznej w Zabrzu
…oraz wielu innych znakomitych muzyków, koncertujących obecnie na całym świecie.
Jako pedagog prowadził również liczne zespoły, który brały udział w Regionalnych Przesłuchaniach Zespołów Kameralnych w Chorzowie, gdzie zajmowały często pierwsze miejsca.
ORKIESTRA SYMFONICZNA I ZESPOŁY KAMERALNE
Obok swej działalności dydaktycznej (w rybnickiej PSM oraz na Akademii Muzycznej), Leon Mielimąka równolegle grał w Wielkiej Orkiestrze Symfonicznej Polskiego Radia i Telewizji (od 1948 do 1994 roku) oraz w istniejącym przy Orkiestrze Kwartecie im. K. Szymanowskiego. Często również koncertował jako solista, wspólnie z takimi muzykami, jak Lidia Grychtołówna, Piotr Paleczny oraz wieloma innymi znakomitymi osobistościami.
WOSPR był (i jest nadal - obecnie jako Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia) jedną z czołowych europejskich orkiestr symfonicznych. Zespół setki razy koncertował za granicą, w najbardziej nawet odległych zakątkach świata. W swoim pamiątkowym albumie Leon Mielimąka przechowuje zdjęcia z licznych podróży i miejsc, które wraz z orkiestrą odwiedzał: Pompeje (Włochy), Irkuck (na Syberii), Sydney (Australia), Chicago (USA), Rzym, Paryż, Perth (Australia), Asyż, Los Angeles i Hollywood (USA), Waszyngton, Moskwa, Bruksela, Stambuł, Pekin, Kioto (Japonia), Nowy York, San Francisco, Nowy Orlean, Persepolis (Iran), Hong Kong, Seul (Korea), Taipei (Tajwan) oraz wiele innych. Część z tych miast, zwłaszcza europejskich, odwiedzane było wielokrotnie.
Po przejściu na emeryturę w WOSPR, Leon Mielimąka nie zaprzestał swojej działalności artystycznej - między innymi współtworzył w Rybniku kwartet smyczkowy oraz trio fortepianowe.
RODZINA
Państwo Mielimąka poznali się poprzez rybnicką szkołę muzyczną - żona, Janina (z domu Simon) w latach pięćdziesiątych była uczennicą reaktywowanej po wojnie szkoły, a zarazem jedną z pierwszych uczennic nowej klasy wiolonczeli prowadzonej przez Leona Mielimąki (wówczas dwudziestoczteroletniego nauczyciela).
Dzieci:
- Syn, Grzegorz , prowadzi - jako dyrektor artystyczny - koncertową orkiestrę Wojska Polskiego im. Stanisława Moniuszki w Warszawie.
- Córka, Maria Francuz, zastępca dyrektora PSM im. Karola i Antoniego Szafranków w Rybniku.
- Syn, Ryszard, pracownik naukowy Politechniki Śląskiej.
Większość wnuków również poszła wytyczoną przez dziadka (później także i rodziców) drogą muzycznego rozwoju:
- Wojciech Mielimąka, obecnie kończy studia na Akademii Muzycznej w Warszawie, zdobywca wielu ważnych, liczących się w Polsce nagród i wyróżnień (wiolonczela)
- Jacek Francuz, kończy naukę w Państwowej Szkole Muzycznej w Rybniku (wiolonczela)
- Anna Mielimąka, studiuje w Amsterdamie oraz na Akademii Muzycznej w Krakowie.
- Agata Francuz - uczy się na pierwszym roku średniej szkoły muzycznej (skrzypce).
NAGRODY I WYRÓŻNIENIA
Lista wyróżnień, jakie w toku swojej dydaktycznej i muzycznej kariery otrzymał Leon Mielimąka jest niezwykle długa. Wśród nich wymienić można:
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski - przyznany w 1980 roku.
- Medal Komisji Edukacji Narodowej - 2003 r
- "Złota Lampka Górnicza" (2003 r.) - prestiżowa nagroda za całokształt działalności twórczej, przyznawana corocznie przy okazji Rybnickich Dni Literatury.
- Znaczącym wyróżnieniem jest także wpisanie na listę ekspertów w dziedzinie muzyki - tytuł ten uprawnia do zasiadania w komisjach kwalifikacyjnych dla nauczycieli ubiegających się o awans zawodowy.
HOBBY, ZAINTERESOWANIA
Zainteresowania naukowe dotyczą bardzo różnych dziedzin, ostatnio głównie historii, zwłaszcza historii kościoła.
Kiedyś interesował się filatelistką. Uwielbia malarstwo, szczególnie obrazy włoskich mistrzów.
Pasją, jaka w życiu Leona Mielimąki pojawiła się niedawno, jest... podarowana przez wnuka suczka, Kaja.
Wczasy państwo Mielimąka spędzają najczęściej w Beskidzie Śląskim.
Największą pasją życiową Leona Mielimąki zawsze była i pozostaje muzyka, zwłaszcza muzyka kameralna. Samo jej tworzenie i nauczanie innych, stanowiło wielką satysfakcję, wartość, dla której poświęcał większość swojego życia. W działalności tej zawiera się bardzo ważny sens, wyrażający się między innymi w głębokim przekonaniu, iż muzyka buduje osobowość człowieka, jego wrażliwość - nie tylko artystyczną ("ten, kto zetknął się z muzyką, nie może być złym człowiekiem").
W pracy dydaktycznej najważniejszym celem jest nauczenie nie tyle samego warsztatu muzycznego, co przede wszystkim miłości do instrumentu. Leon Mielimąka kieruje się tu założeniem, iż osoba, która naprawdę kocha to, co robi, prędzej czy później osiągnie dobre wyniki. To właśnie przekazywanie własnej miłości do muzyki, tak wyraźnie obecnej w całym życiu Leona Mielimąki, stanowi klucz do zrozumienia stylu pracy dydaktycznej z młodzieżą oraz przyczyny jego wielkich sukcesów na tym polu.
2008-09-15 [ArtForum]
|