MDK prowadzi 89 kół zainteresowań, w których uczestniczy około tysiąca osób w różnym wieku: od pięciu do dwudziestu kilku lat. Podstawowym celem placówki jest edukacja młodzieży, zapewnienie uczestnikom zajęć możliwości wszechstronnego rozwoju osobowości i talentu.

Rybnicki Młodzieżowy Dom Kultury rozpoczął swoją działalność w 1985 roku. Przez blisko dziesięć lat mieścił się w budynku przy ulicy Chrobrego (obok szkoły podstawowej nr 1). Pierwszym dyrektorem placówki był Jerzy Michalski (doskonale znana w regionie postać, autor przewodnika po ziemi rybnickiej, muzyk, dyrygent chóru, przyrodnik). W połowie lat dziewięćdziesiątych placówka została przeniesiona do obecnie zajmowanego budynku przy ulicy Broniewskiego 23 (na Nowinach) - o wiele bardziej przestronnego niż poprzednia siedziba. Zmiana była konieczna, bowiem reforma rybnickich placówek kulturalnych dla młodzieży połączyła niemal wszystkie działające w mieście ogniska pracy pozaszkolnej (mieszczących się w różnych dzielnicach miasta) w jeden duży organizm, jaki obecnie stanowi MDK.

KOŁA ZAINTERESOWAŃ
W MDK istnieje obecnie 89 kół zainteresowań (liczba ta zmienia się w poszczególnych latach). Działają w różnych obszarach - plastyka, taniec, muzyka, film, modelarstwo, teatr, fotografika itd.
Poszczególne grupy (koła) powstają z reguły z inicjatywy MDK, choć podstawą do ich założenia zawsze są konkretne potrzeby młodzieży - to właśnie ich uwagi i zgłaszane zainteresowania stanowią faktyczny bodziec do uruchomienia konkretnych działań zmierzających do zorganizowania cyklu spotkań (poszukiwanie odpowiedniego instruktora, pomieszczeń itd.).
Koła podzielone są nie tylko tematycznie, ale również pod względem wieku ich uczestników. Warty podkreślenia jest fakt, że nie obowiązuje tutaj podział na "stopnie zaawansowania" - typowy dla struktur szkolnych czy akademickich. Przyjmuje się założenie, że każdy uczeń (lub student) ma prawo - jeśli tylko interesuje go określona dziedzina sztuki - przyjść i włączyć się w działalność danej grupy. To, na jakim poziomie kształtują się aktualne umiejętności zgłaszającej się osoby, odgrywa rolę drugorzędną - kluczowa jest pasja, pragnienie wyjścia poza wąski krąg zajęć typowo szkolnych, dążenie do samorealizacji poprzez sztukę.
Od lekcji szkolnych (na przykład muzyki czy plastyki) zajęcia organizowane przez MDK odróżnia bardzo wiele. Przede wszystkim indywidualne podejście do każdego uczestnika. Zadanie jest o tyle ułatwione, że poszczególne koła tworzy średnio około 12 osób - a więc nieporównanie mniej niż wynosi liczebność przeciętnej klasy szkolnej. Dzięki temu nauczyciel może swobodnie dotrzeć do każdego uczestnika, wyznaczyć mu indywidualne zadania, dostosowane do jego obecnych możliwości i stopnia zaawansowania. Uczestnictwo w zajęciach jest całkowicie dobrowolne i bezpłatne, również w odniesieniu do materiałów (na przykład bardzo drogich skądinąd artykułów niezbędnych do twórczości plastycznej lub strojów dla zespołów muzycznych, tanecznych czy teatralnych) - koszty z nimi związane pokrywa MDK (co oczywiście nie jest przyjętą praktyką w szkołach).

PROGRAM poszczególnych kół jest określany indywidualnie przez prowadzących nauczycieli, dostosowany do potrzeb i struktury grupy (wieku uczestników, ich zdolności). Różny bywa ich zakres czasowy - część planowana jest na rok, inne przygotowywane i realizowane są w perspektywie kilkuletniej.

ZAJĘCIA
Poszczególne koła mają tygodniowo kilka (3-7) godzin zajęć. Zdecydowana większość z nich odbywa się w godzinach popołudniowych - tak, aby nie kolidowały z obowiązkami szkolnymi. Nie wszystkie zajęcia odbywają się na terenie głównego budynku MDK - część zlokalizowana jest w innych placówkach rozsianych po mieście. Na ogół są to szkoły (w sytuacji, kiedy większość członków danego koła uczęszcza do jednej szkoły, najlepszym rozwiązaniem jest oczywiście zorganizowanie spotkań w miejscu, do którego uczestnikom najłatwiej jest dotrzeć). MDK posiada również swoje pomieszczenia (na ulicy Chabrowej) - mniejsze budynki przystosowane do organizacji zajęć z młodzieżą.
Stosunkowo najwięcej osób uczestniczy w zajęciach plastycznych - realizowanych w kilku grupach równolegle. Sporym zainteresowaniem cieszą się także koła taneczne, muzyczne i modelarskie.
Łącznie we wszystkich zajęciach organizowanych przez MDK uczestniczy około tysiąca osób. W gronie tym znajduje się również spora grupka studentów (działająca głównie w kołach fotograficznych, plastycznych, muzycznych i kabarecie). Placówka nie określa górnej granicy wiekowej (dolna wynosi pięć lat) - warunkiem obecności w kołach zainteresowań (oprócz oczywiście samej woli uczestnictwa - w przypadku dzieci także zgody rodziców) jest sama nauka (również na poziomie akademickim).
Placówka działa "okrągły rok" - także w okresie wakacyjnym, kiedy to szkoły zwykle bywają zamknięte. Zarówno zimą, jak i latem MDK organizuje szereg zajęć, które pozwalają uczestnikom w sposób twórczy i aktywny wykorzystać "nadmiar" wolnego czasu. Zwykle ich tryb odróżnia się od tego, jaki dominuje w "sezonie szkolnym", jest zdecydowanie bardziej "luźniejszy", mniej angażujący - dominują różnego rodzaju konkursy, grupowe wyjazdy na basen, do kina, zajęcia sportowe itp.
Placówka nie ma problemów "wychowawczych" z przychodzącą na zajęcia młodzieżą - nie pojawiają się tu zjawiska patologiczne tak często obecne we współczesnej rzeczywistości szkolnej. W dużej mierze wynika to ze specyfiki związanej z MDK młodzieży, która na tle większości swoich rówieśników wyróżnia się ambicją i kierowaniem swojej energii na działania twórcze.

ZESPOŁY I STAŁE GRUPY
Oprócz kół zainteresowań, w MDK działają (często na przestrzeni wielu lat w stałym składzie) liczne zespoły muzyczne, taneczne i kabaretowe. Wśród nich wymienić można:
- chór "Bel Canto" - pod kierunkiem Lidii Blazel-Marszolik
- chóry "Nadzieja" i "Andantino" - prowadzone przez Helenę Zaik
- zespół wokalno-instrumentalny "Takt" - prowadzony przez Macieja Skowrońskiego
- "Enigmat", "Tonus", "Chichoty" - zespoły muzyczne kierowane przez Mirosławę Piernikarską
- zespoły wokalno-instrumentalne "Dyszel Band" i "Zakątek" - pod kierunkiem Andrzeja Betki
- zespoły taneczne "Inspiracja I i II", "Efekt", "May Day" i "Spirala" pod kierunkiem Marzeny Grochowskiej, "Black Sabat" i "Akcent" pod kierunkiem Moniki Floryszak, "Format" prowadzony przez Agnieszkę Dziwoki i "Domino" pod kierunkiem Ilony Myszki
- grupa teatralna kierowana przez Bożenę Paczulską
- zespoły kabaretowe prowadzone przez Tadeusza Kolorza.

Większość osób, które zapisało się do określonego koła lub zespołu działającego przy MDK, zwykle pozostaje "wierna" swojej decyzji przez wiele lat - często aż do ukończenia własnej edukacji. Zdarzają się osoby, które nawet po tym okresie, starają się utrzymać - w tej czy innej formie - kontakt z placówką i jej nauczycielami.

INSTRUKTORZY I NAUCZYCIELE
Wszyscy nauczyciele prowadzący zajęcia są odpowiednio do tego przygotowani - obowiązkowo posiadają wyższe, kierunkowe wykształcenie (na przykład plastyczne, muzyczne), większość z nich posiada również praktykę dydaktyczną zdobytą w szkołach. Część zajęć - zwłaszcza typowo hobbystyczne (jak np. modelarstwo) - prowadzą osoby, które zawodowo nie są pedagogami, ale prawdziwymi pasjonatami danej dziedziny. W tym przypadku kandydatury do prowadzenia zajęć z młodzieżą każdorazowo zatwierdzane są przez kuratorium oświaty, które merytorycznie nadzoruje funkcjonowanie placówki.

KONKURSY
Grupy działające przy MDK często biorą udział w różnego rodzaju konkursach organizowanych w Polsce i na świecie. Udział ten jest o tyle ważny, że uzyskiwane na nich wyniki stanowią w pewnym sensie miarę osiąganych postępów - tym bardziej, że przyjętą w MDK zasadą jest brak ocen za wykonane prace czy zrealizowane zadania artystyczne. Zajęcie wysokiego miejsca w prestiżowym konkursie stanowi ważną motywację do dalszego rozwoju, formę docenienia trudu włożonego w rozwój własnego talentu.
Wśród nagród i wyróżnień zdobywanych w 2005 roku wymienić moża:
- I miejsce chóru "Bel Canto" pod kierunkiem Lidii Blazel-Marszolik w Wojewódzkim Konkursie "Śląskie Śpiewanie" w Zabrzu (chór działa na terenie I Liceum im. Powstańców Śl.)
- II miejsce zespołu "Dyszel Band" pod kierunkiem Andrzeja Betki w XXX Wojewódzkim Festiwalu Szkolnych Zespołów Artystycznych w Częstochowie
- II i III miejsce w Pierwszych Zimowych Impresjach Tanecznych w Bielsku-Białej (grupy prowadzone przez Marzenę Grochowską i Monikę Floryszak).
- wyróżnienie zespołów tanecznych w XXX Wojewódzkim Festiwalu Szkolnych Zespołów Artystycznych w Częstochowie
- wyróżnienie na Ogólnopolskim Konkursie na Recenzję Filmową w katowicach.
Udział w konkursach i nagrody dla młodych plastyków:
- XXXIV Międzynarodowy Konkurs Plastyczny firmy "Pentel" w Japonii
- X Międzynarodowy Konkurs Plastyczny "Barwy Jesieni" w Raciborzu
- XIII Międzynarodowy Konkurs Plastyczny Kanagawa w Japonii
- Międzynarodowy Konkurs Plastyczny "Impresje Mickiewiczowskie" w Toruniu
- Międzynarodowy Konkurs Plastyczny "To, co piękne wokół nas" w Dąbrowie Górniczej
- Międzynarodowa Wystawa Plastyczna "Art For See Preservation" w Brazylii
- Międzynarodowy Konkurs Plastyczny "Gustaw Klimt, secesyjny wizjoner"
- Międzynarodowy Konkurs Plastyczny "Ludzie ludziom zgotowali ten los" w Tychach
…to jedynie część z niezwykle długiej listy nagród, jakie zdobywali uczestnicy zajęć MDK w 2005 roku!
Niezależnie od nagród za udział w konkursach tematycznych, uczestnicy zajęć MDK co roku otrzymują specjalne nagrody Prezydenta Miasta - oczywiście wręczane osobiście przez prezydenta Adama Fudalego.

KONTAKTY MIĘDZYNARODOWE
Kontakty i wymiany międzynarodowe stanowią część realizowanego ze środków Unii Europejskiej programu "Młodzież", mającego na celu głównie integrację aktywnej twórczo młodzieży wywodzącej się z różnych kręgów kulturowych. W ramach programu młodzież rybnicka gości u siebie swoich rówieśników z wielu krajów europejskich (m.in. Włochy, Grecja, Finlandia, Wielka Brytania, Bułgaria, Cypr), ale także często wyjeżdża za granicę na zaproszenie placówek prowadzących podobną do rybnickiego MDK działalność. Podstawą wzajemnych kontaktów jest wspólne działanie grup młodzieżowych, realizowanie konkretnych przedsięwzięć artystycznych.

IMPREZY
MDK organizuje szereg konkursów otwartych dla młodzieży z innych placówek:
- Festiwal Piosenki Turystycznej
- Wojewódzki Konkurs Recytatorski
- Międzynarodowy Konkurs Plastyczny z cyklu "Wielcy znani i nieznani"
- Rybnicki Konkurs Modeli Kartonowych
- Festiwal Kultury Młodzieży Szkolnej.

PERSONEL, FINANSE, WARUNKI LOKALOWE
Dyrektorem Młodzieżowego Domu Kultury jest Barbara Zielińska. Funkcję zastępcy dyrektora pełni Milada Więckowska.
W MDK pracuje 45 nauczycieli (prowadzących poszczególne koła zainteresowań i zespoły artystyczne) oraz personel techniczno-administracyjny. Siedmiu nauczycieli pracuje na stałym etacie - pozostali zatrudnieni są do prowadzenia konkretnych zajęć.
Placówka finansowana jest z budżetu samorządu gminy. Merytorycznie podlega kuratorium oświaty.
MDK dysponuje dwoma dużymi pomieszczeniami (sala widowiskowa ze sceną i sala taneczna - z niezbędnymi do tego rodzaju zajęć lustrami) oraz pomieszczeniami administracyjnymi i szeregiem sal przeznaczonych na działalność poszczególnych kół zainteresowań: pracownią plastyczną, fotograficzną, filmową itd.
Pewnym utrudnieniem jest tutaj brak własnej dużej sali widowiskowej, dysponującej odpowiednią sceną, zdolną pomieścić większe zespoły taneczne czy muzyczne - organizując duże przedsięwzięcia artystyczne, MDK musi czasem korzystać z gościnności innych placówek, głównie domów kultury, które tego rodzaju salą dysponują.

Młodzieżowy Dom Kultury
Ulica Broniewskiego 23
44-217 Rybnik
(32) 42 24 088, (32) 42 15 155
e-mail: mdkwr@poczta .onet.pl
Strona internetowa

2008-09-08

[ArtForum]